Những ngôi nhà 100 năm ở phố cổ Hà Nội

Giới thiệu về việc hình thành phố cổ, có chức năng là buôn bán ảnh hưởng đến công năng thiết kế nhà. Là trung tâm buôn bán, nên thường tập trung gia đình giầu có và có lối suy nghĩ thiết kế nhà vững chắc để lại cho các thế hệ sau, ngoài truyền nghề, những người đi trước còn truyền cả sự trân trọng ngôi nhà, nên nhà thường kiên cố, và được bảo tồn tốt qua nhiều thế hệ.

Phố cổ Hà nội đã có lịch sử hàng nghìn năm, tuy nhiên hiện nay chỉ còn giữ lại được nhưng ngôi nhà trên trăm năm tuổi, chủ yếu được xây dựng từ thời Pháp thuộc.
Dù có 36 phố phường, nhà cửa san sát, mất độ xây dựng lớn, song do tốc độ hiện đại hóa nhanh nhiều căn nhà đã xuống cấp được sửa chữa mang nét hiện đại. Vì vậy những ngôi nhà cổ còn nguyên vẹn khá ít, chỉ còn khoảng 14 căn.

>> Khám phá văn hóa Bắc Bộ với show Tinh Hoa Bắc Bộ

Đặc điểm chung của những ngôi nhà phố cổ Hà Nội

Những ngôi nhà cổ ở phố cổ Hà Nội có nhiều đặc điểm kiến trúc chung, phản ánh lối sống và điều kiện sinh hoạt của người Hà Nội xưa:

• Kiểu nhà ống dài và hẹp

Phần lớn nhà cổ có mặt tiền nhỏ nhưng chiều sâu rất dài, được gọi là nhà ống. Kiểu thiết kế này xuất phát từ việc ngày xưa thuế được tính theo chiều rộng mặt tiền.

• Kết hợp kinh doanh và sinh hoạt

Tầng 1 thường dùng để mở cửa hàng hoặc buôn bán, phía sau và tầng trên là không gian sinh hoạt của gia đình. Đây là nét đặc trưng của khu phố buôn bán lâu đời.

• Kiến trúc giao thoa nhiều phong cách

Nhà cổ phố cổ Hà Nội thường mang sự kết hợp giữa kiến trúc Việt Nam, Trung Hoa và Pháp. Có thể dễ dàng thấy mái ngói cổ, cửa gỗ, sân trong kiểu Á Đông cùng ban công, cửa sổ kiểu Pháp.

• Có sân trời hoặc giếng trời

Do nhà dài và nằm san sát nhau nên nhiều ngôi nhà được thiết kế sân trong hoặc giếng trời để lấy ánh sáng và thông gió tự nhiên.

• Mái ngói và vật liệu truyền thống

Nhiều căn nhà sử dụng mái ngói , khung gỗ, cửa bức bàn và các chi tiết chạm khắc thủ công mang đậm nét kiến trúc cổ.

• Mặt ngoài đơn giản nhưng bên trong nhiều lớp không gian

Nhìn từ ngoài có thể khá nhỏ hẹp, nhưng bên trong thường chia thành nhiều lớp nhà nối tiếp nhau, tạo cảm giác không gian sâu và kín đáo.

Một số ngôi nhà cổ nổi bật

Là khu vực buôn bán sầm uất từ rất sớm, phố cổ Hà Nội từng là nơi sinh sống của nhiều gia đình khá giả và các dòng họ làm nghề truyền thống lâu đời. Vì vậy, những ngôi nhà ở đây thường được xây dựng kiên cố, vừa để phục vụ sinh hoạt, kinh doanh, vừa với mong muốn gìn giữ cho nhiều thế hệ sau.
Không chỉ truyền lại nghề nghiệp, người Hà Nội xưa còn truyền cho con cháu sự trân trọng với chính ngôi nhà của gia đình mình, nhờ đó nhiều căn nhà cổ vẫn được lưu giữ khá nguyên vẹn đến ngày nay.

• Trung tâm văn hóa Hàng Buồm

Địa chỉ : số 22 Hàng Buồm
Miễn phí vé tham quan
Giờ mở cửa: 10h00 - 17h00

>> Xe bus 2 tầng Hà Nội

Là một ngôi nhà cổ độc đáo, nổi tiếng với kiến trúc cổ điển kết hợp với vẻ đẹp lãng mạn của thời kỳ Pháp thuộc.
Trung tâm văn hóa Hàng Buồm được xây dựng vào đầu thế kỷ 20, vốn hội quán của những thương nhân gốc Hoa. Sau hàng thập kỷ, ngôi nhà này vẫn giữ được vẻ đẹp tinh tế và phong cách kiến trúc đặc trưng của thời kỳ xưa. Những cửa sổ lớn, ban công đẹp mắt và các chi tiết chạm khắc trên cửa ra vào làm nổi bật sự duyên dáng và sang trọng của ngôi nhà.



Căn nhà cổ này hiện đang được sử dụng làm không gian văn hóa nghệ thuật, tổ chức triển lãm nghệ thuật, diễn xuất kịch nghệ, và các hoạt động văn hóa truyền thống.

• Nhà cổ 87 Mã Mây

Ngôi nhà được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản cấp quốc gia vào ngày 16/2/2004.
Nhà cổ Mã Mây có cấu trúc chịu lực chính bằng gỗ, bao gồm hệ cột gỗ, dầm gỗ và kèo gỗ. Tường xung quanh ngôi nhà được xây bằng gạch theo phương pháp xây dựng truyền thống từ xa xưa, sử dụng vôi vữa thay vì xi măng.
Kết cấu mái nhà là hệ thống kèo gỗ theo truyền thống của nhà dân gian với mái dốc về hai phía và được lợp bằng ngói gồm lớp ngói lót và lớp ngói mũi hài. Tất cả các chi tiết kiến trúc bên trong được xây dựng theo phương pháp đối xứng với cửa đi chính ở giữa và hai cửa bên cạnh mở rộng được sử dụng để buôn bán.



Nổi bật với hệ cửa song thượng hạ bản, không gian tầng 2 cũng được thiết kế thoáng mát, tận dụng ánh sáng và gió trời tối đa.

• Nhà 42 hàng Cân

Thiết kế đặc trưng của những ngôi nhà buôn bán kết hợp không gian sinh hoạt. Tầng 1 được sửu dụng cho mục đích buôn bán, vừa làm phòng khách. Toàn bộ tầng 2 dùng làm khu vực chức năng cho cả gia đình. Đặc biệt, các chi tiết như sàn nhà, cột gỗ, cửa sổ, cửa ngoài, hệ thống cầu thang… được làm gần như hoàn toàn bằng gỗ lim.

• Biệt thự số 44 Hàng Bè

Được xây dựng vào năm 1926, công trình nổi bật với kiến trúc độc đáo theo phong cách kiến trúc giao thoa Việt Pháp, một ngôi nhà tiêu biểu của một gia đình giàu có Hà Nội xưa.
Dù được xây dựng gần 100 năm nhưng cách bố trí phòng ốc và đồ đạc trong nhà vẫn phù hợp với phong cách thời nay. Nhà chạy theo hình chữ nhật, ở giữa là giếng trời, lấy ánh sáng cho tất cả các phòng. Căn biệt thự có đầy đủ các không gian cho các thành viên trong gia đình, bao gồm phòng ngủ cho người nhà, phòng dành cho khách, phòng cho người làm, phòng ăn, hệ thống nhà vệ sinh.



Điểm nhấn tại đây là 4 cột đá nguyên khối, chạm khắc tinh xảo các họa tiết “Đào – Cúc – Trúc – Mai” với ý nghĩa mang lại may mắn, thịnh vượng

Mỗi ngôi nhà ở phố cổ Hà Nội không chỉ mang giá trị về kiến trúc mà còn lưu giữ nhiều câu chuyện về đời sống, văn hóa và nếp sinh hoạt của người Hà Nội xưa. Giữa những đổi thay của đô thị hiện đại, khu phố cổ Hà Nội giống như những mảnh ký ức của một Hà Nội cổ kính, giúp du khách hiểu hơn về lịch sử và vẻ đẹp rất riêng của khu “36 phố phường”.